Per vite te tera, astronomet kane qene ne medyshje mbi nje yll masiv te depozituar thelle ne Rrugen e Qumeshtit qe tregon shenja te kunderta te te qenit shume i vjeter dhe shume i ri.

Hulumtuesit fillimisht e klasifikuan yllin si te moshuar, ndoshta nje supergjigant te kuq. Por nje studim i ri nga nje ekip te drejtuar nga NASA sugjeron se objekti, i etiketuar IRAs 19312 + 1950, mund te jete diçka krejt i ndryshem – nje PROTOSTAR, nje yll ende ne zhvillim.

“Astronomet e njohen kete objekt nga viti 2000 dhe jane perpjekur ndonjehere qe te vendosin se sa larg eshte pergjate zhvillimi te saj ,” tha Martin Cordiner, nje astrokimist ne Goddard te NASA-s ne Greenbelt, Maryland.

I vendosur me shume se 12.000 vite-drite nga Toka, objekti i pare u dallua si i veçante kur ajo u vu re ne frekuenca te caktuara te radios. Disa ekipe te astronomesh kane studiuar ate duke perdorur teleskopet me baze ne toke dhe arriten ne perfundimin se ajo eshte nje yll i pasur me oksigjen rreth 10 here me i madh se dielli. Pyetja ishte: Çfare lloj ylli eshte?

Disa studiues favorizojne idene se ylli eshte duke evoluar . Per shumicen e jetes se tyre, yjet marrin energjinë e tyre nga hidrogjeni ne berthamat e tyre, ashtu si edhe tani dielli. Por yjet me te vjeter kane përdorur masa me te medha te hidrogjenit te tyre dhe keshtu lenda djegese eshte perpejshtuar, duke çuar ne perkeqesimin e shpejte.

Shkencetaret fillimisht propozuan se objekti ishte nje yll i vjeter rrethuar nga nje re befasuese tipike e llojit qe zakonisht shoqeron yjet e rinj. Nje tjeter ide ishte se vezhgimet ne nje fare menyre mund te kete kapur dy objekte: nje yll shume te vjeter dhe nje re embrionale materialesh ne te njejten fushe.

Informacioni shtese çon Cordiner dhe koleget per te menduar qe ylli eshte ne nje faze shume te hershme te formimit. Objekti eshte shume me e ndritshme se ai kur u shfaq , thone ata, duke emetuar rreth 20.000 here te energjise se diellit tone. Ekipi gjeti sasi te medha te akujve bere nga uji dhe dioksidit i karbonit ne rene rreth objektit. Keto akuj jane te vendosura ne grimca te pluhurit relativisht te aferta me yllin.

Pyet:AstroAlb

Credits: NASA/JPL-Caltech

Informacioni:http://www.nasa.gov/feature/goddard/2016/nasa-team-probes-peculiar-age-defying-star

Tags:  Goddard Space Flight Center, Jet Propulsion Laboratory, Spitzer Space Telescope, Stars, Universe
Advertisements