Astronomet nga Japonia, Suedia, Mbreteria e Bashkuar dhe ESO kane përdorur observatorin ALMA per te vezhguar nje nga galaktikat me te largeta të njohura. SXDF-NB1006-2 qe shtrihet ne nje RedShift prej 7.2, qe do te thote se ne e shohim ate vetëm 700 milione vjet pas Big Bengut.

Ekipi eshte duke shpresuar per te mesuar ne lidhje me elementet kimike të renda te pranishme ne kete galaktike, pasi ato mund te na thojn ne lidhje me nivelin e formimit te yjeve, dhe keshtu te siguroje te dhena ne lidhje me periudhen ne historine e universit e njohur si rezostacioni kozmik.

“Duke kerkuar elemente te renda ne Universin e hershem eshte nje qasje e rendesishme per te shqyrtuar aktivitetin e formimit te yjeve ne ate periudhe”, tha Akio Inoue perfaqesues nga, Japonia, autori kryesor i letres se hulumtimit. “Studimi i elemente te renda gjithashtu na jep nje aluzion per te kuptuar se si u formuan galaktikat dhe çfare e shkaktoi rezastacionin kozmike,” shtoi ai.

Ne kohen para objekteve te formuara ne Univers, ajo ishte e mbushur me gaz elektrike neutrale. Por, kur objektet e para filluan te shkelqejne, disa qindra milion vjet pas Big Bang, ata emetuan rrezatim te fuqishem qe filloi per te prishur ato atome neutrale – per jonizimin e gazit. Gjatë kesaj faze – i njohur si rezostacioni kozmik – i gjithe Universi ka ndryshuar ne menyre dramatike. Por ka shume debate ne lidhje me saktesisht se çfare lloj objektesh kane shkaktuar rezostacionin. Studimi ne galaktikat shume te largeta mund te ndihmoje per t’iu përgjigjur kesaj pyetjeje.
Ata pastaj kryen vezhgime ne ndjeshmeri te larta me ALMA dhe gjeten driten nga oksigjeni jonizuar ne SXDF-NB1006-2, duke e bere kete zbulimi me i largeti i qarte i oksigjenit marre ndonjehere. Kjo eshte deshmia e forte per pranine e oksigjenit ne Universin e hershëm, vetem 700 milion vjet pas Big Bang.

Oksigjeni ne SXDF-NB1006-2 eshte gjetur te jete dhjete here me pak i bollshem se sa eshte ne diell. “Bolleku i vogel pritej per shkak se Universi ishte ende i ri dhe kishte nje histori te shkurter te formimit te yjeve ne ate kohe,” komentoi Naoki Yoshida ne Universitetin e Tokios. “Simulimi yne në fakt parashikoj nje bollëk dhjete here me te vogel se sa Dielli,Por ne kemi nje tjeter,te papritur, :Një sasi shume te vogel te pluhurit”

Ekipi nuk ishte ne gjendje per te zbuluar ndonje emetimin nga karboni ne galaktike, duke sugjeruar se kjo galaktike e re permban shumë pak gaz-hidrogjeni te pa-jonizuar, dhe zbuloi se ajo permban vetem nje sasi te vogel te pluhurit, e cila eshte e perbere nga elemente e rënda. “Diçka e pazakonte mund te ndodh ne kete galaktike,” tha Inoue. “Une dyshoj se pothuajse i gjithe gazi eshte shume i jonizuar.

Advertisements